emerytury, renty, świadczenia przedemerytalne
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 61 (2040) z dnia 31.07.2023

Dalsze trwanie życia a data wystąpienia o emeryturę

Tworząc nowy system emerytalny, ustawodawca uzależnił wysokość emerytury m.in. od długości dalszego trwania życia, tj. średniej liczby miesięcy życia pozostałej po osiągnięciu danego wieku. Mimo dwóch płci i innego powszechnego wieku emerytalnego dla każdej z nich, wartość średniego dalszego trwania życia jest wspólna dla kobiet i mężczyzn. Przyjęcie natomiast do wyliczenia emerytury konkretnej wartości średniego dalszego trwania życia uzależnione zostało od daty wystąpienia z wnioskiem o przyznanie lub przeliczenie emerytury.

Nowa emerytura

Ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury obliczanej według nowych zasad. Emerytura taka stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego. Jeżeli jednak jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego, do ustalenia wysokości emerytury stosuje się tablice trwania życia obowiązujące w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Tak stanowi art. 26 ust. 1 i ust. 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251), zwanej ustawą emerytalną. Podstawa obliczenia emerytury i średnie dalsze trwanie życia to wartości, w oparciu o które obliczana jest nowa emerytura. Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota:

  • zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury,
  • zwaloryzowanego kapitału początkowego,
  • środków zewidencjonowanych na subkoncie.

Średnie dalsze trwanie życia

Ustawodawca wskazał, że średnie dalsze trwanie życia:

  • ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz
  • wyraża się w miesiącach,
  • ogłaszane jest w tablicach trwania życia przez Prezesa GUS w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" corocznie w terminie do dnia 31 marca, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl art. 26 ust. 2 ustawy emerytalnej.

Co do wieku ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę, to wyraża się go w ukończonych latach i miesiącach.

Tablice trwania życia stanowią podstawę przyznawania emerytur na wnioski zgłoszone od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku kalendarzowego (art. 26 ust. 5 ustawy emerytalnej). Podstawą naliczania emerytur w stosunku do wniosków zgłoszonych:

  • od 1 kwietnia 2022 r. do 31 marca 2023 r. był komunikat Prezesa GUS w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (Mon. Pol. z 2022 r. poz. 372),
  • od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r. jest komunikat Prezesa GUS w sprawie tablicy średniego dalszego trwania życia kobiet i mężczyzn (Mon. Pol. z 2023 r. poz. 298).

Wartości średniego dalszego trwania życia przypisane do danego wieku podawane w obowiązujących w danym okresie tablicach ulegają zmianie (patrz tabela). Spadek lub wzrost tej wartości bezpośrednio wpływa na ustalaną wysokość emerytury.

Średnie dalsze trwanie życia a powszechny wiek emerytalny
Pełne lata Według tablicy stanowiącej podstawę przyznania emerytur na wnioski złożone w okresie:
od 1 kwietnia 2020 r. do 31 marca 2021 r. od 1 kwietnia 2021 r. do 31 marca 2022 r. od 1 kwietnia 2022 r. do 31 marca 2023 r. od 1 kwietnia 2023 r. do 31 marca 2024 r.
60 261,5 247,7 238,9 254,3
65 217,6 204,3 196,2 210,0

Istotna data wniosku o emeryturę

Przy ubieganiu się o przyznanie emerytury średnie dalsze trwanie życia wyraża się w miesiącach dla wieku ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę obliczonego w ukończonych latach i miesiącach. Przy ustaleniu wieku ubezpieczonego, do którego przypisana jest wskazana w tabeli wartość średniego dalszego trwania życia, znaczenie ma zatem moment złożenia wniosku o emeryturę. Jeżeli ubezpieczony złoży wniosek:

  • w miesiącu, w którym osiągnie wiek emerytalny lub wcześniej - brany jest pod uwagę wiek ubezpieczonego z dnia osiągnięcia wieku emerytalnego,
  • po miesiącu, w którym osiągnie wiek emerytalny - brany jest pod uwagę wiek ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku, a więc gdy ubezpieczony złoży wniosek:
    • przed ukończeniem kolejnego miesiąca życia, organ przyjmie średnie dalsze trwanie życia dla ukończonego wieku,
    • po ukończeniu kolejnego miesiąca życia, organ przyjmie średnie dalsze trwanie życia dla wieku wyższego o miesiąc (przykład 1).

Aby zatem ustalić prawidłową wartość średniego dalszego trwania życia, którą w konkretnym przypadku należy uwzględnić do naliczenia emerytury, istotne jest:

  • dla jakiego wieku należy ją przypisać oraz
  • na podstawie jakiej tablicy.

Przypomnijmy, że w myśl obowiązującej zasady średnie dalsze trwanie życia jest ustalane według tablicy trwania życia obowiązującej w dniu:

  • złożenia wniosku o emeryturę, chyba że korzystniejsze jest przyjęcie tablicy obowiązującej w dniu, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn,
  • przyznania emerytury, jeżeli została ona przyznana z urzędu w miejsce dotychczas pobieranej renty z tytułu niezdolności do pracy albo gdy w dniu złożenia wniosku nie są jeszcze spełnione wszystkie warunki do emerytury.

Przyznanie emerytury nie oznacza, że nie można jej przeliczyć. Podstawową okolicznością, po zaistnieniu której wysokość emerytury może zostać ustalona ponownie, jest aktywność zawodowa po przyznaniu świadczenia. Emeryturę powiększa się wówczas o kwotę wynikającą z podzielenia składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego po dniu ustalenia prawa do emerytury i zwaloryzowanych zgodnie z art. 25 ustawy emerytalnej przez wyrażone w miesiącach średnie dalsze trwanie życia ustalone dla wieku danego ubezpieczonego w dniu złożenia wniosku o przeliczenie wysokości emerytury (przykład 2). Podstawę obliczenia emerytury stanowi kwota składek zaewidencjonowanych od miesiąca, od którego została podjęta wypłata emerytury po raz pierwszy, do miesiąca poprzedzającego miesiąc zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury. Zasadę tę stosuje się odpowiednio do kolejnych wniosków o ustalenie emerytury w nowej wysokości (art. 108 ustawy emerytalnej).

Przykład 1

Pan Karol urodził się 15 maja 1958 r. Zakładając, że wystąpił o przyznanie emerytury powszechnej:

- w maju 2023 r., a więc w miesiącu, w którym osiągnął wiek emerytalny, to przy ustalaniu emerytury został przyjęty jego wiek z dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, a więc wartość 210,0,
- po miesiącu, w którym osiągnął wiek emerytalny, to pod uwagę został wzięty wiek ubezpieczonego z dnia złożenia wniosku, a więc gdy ubezpieczony złożył wniosek w lipcu 2023 r., ale:
przed 15 lipca 2023 r., był to wiek wynoszący 65 lat i 1 miesiąc, a więc wartość 209,3,
najwcześniej 15 lipca 2023 r., był to wiek wynoszący 65 lat i 2 miesiące, a więc wartość 208,6.


Przykład 2

Pan Robert urodzony 15 stycznia 1955 r. pobiera emeryturę powszechną począwszy od 15 stycznia 2020 r. Po nabyciu prawa do emerytury podjął pracę w ramach pełnego etatu. W dniu 31 stycznia 2023 r. pan Robert złożył w ZUS wniosek o przeliczenie emerytury z tytułu trwającego zatrudnienia. Do przeliczenia emerytury organ rentowy przyjął wartość średniego dalszego trwania życia dla wieku wynoszącego 68 lat, a więc wartość wynoszącą 185,3.

www.EmeryturyiRenty.pl - Emerytury:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.VademecumKadrowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

kwiecień 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
23
24
26
27
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie wynagrodzeń. Składki ZUS. Zasiłki. Świadczenia. Premie
Vademecum Kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.