emerytury, renty, świadczenia przedemerytalne
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 69 (1214) z dnia 27.08.2015

Kiedy emerytura nie osiągnie kwoty minimalnej?

Wysokość emerytury uzależniona została od wielu czynników. W zasadzie wszystkie z nich związane są z przebiegiem aktywności zawodowej, przykładowo długość podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym, czy wysokość zgromadzonych składek. Niejednokrotnie jednak emerytura wyliczona według odpowiednich algorytmów ustalonych przez ustawodawcę osiąga bardzo niski pułap. Wówczas, po spełnieniu odpowiednich warunków, ubezpieczony może liczyć na podwyższenie emerytury do kwoty świadczenia najniższego.

Kiedy emerytura nie osiągnie kwoty minimalnej?
rys. Kiedy emerytura nie osiągnie kwoty minimalnej?

W polskim systemie emerytalnym mamy do czynienia z emeryturą ustalaną na:

  • starych zasadach lub
     
  • nowych zasadach, tj. według tzw. zdefiniowanej składki.

Kwestie związane z obliczaniem ich wysokości reguluje odpowiednio art. 53 oraz art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zwanej ustawą emerytalną.

Stara emerytura

Emerytura obliczana według starych zasad przewidziana została, co do zasady, dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. Aby nabyć uprawnienia, ubezpieczony musiał spełnić szereg warunków. Podstawowymi przesłankami były wiek emerytalny - stosowny dla kobiet i mężczyzn oraz odpowiednio długi okres składkowy i nieskładkowy. Aby nabyć prawo do emerytury, ubezpieczony generalnie musiał legitymować się co najmniej:

  • 20-letnim okresem składkowym i nieskładkowym - w przypadku kobiet,
     
  • 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym - w przypadku mężczyzn.

Jeżeli wysokość emerytury ustalonej dla osoby z wymienionym wymiarem okresów składkowych i nieskładkowych okazała się niższa od najniższej emerytury, wówczas organ rentowy z urzędu podwyższył ją do kwoty gwarantowanej.

Ustawodawca nie zagwarantował podwyższenia świadczenia do kwoty najniższej w przypadku osób, które nabyły prawo do tzw. niepełnej emerytury, tj.:

  • po osiągnięciu wieku emerytalnego oraz
     
  • udokumentowaniu okresów składkowych i nieskładkowych wynoszących co najmniej 15 lat dla kobiet i 20 dla mężczyzn.

Wynika to z art. 54 ustawy emerytalnej.

Na podwyższenie wysokości emerytury do najniższej kwoty nie mogą również liczyć ubezpieczeni, którzy nabyli prawo do emerytury z urzędu, przyznanej zamiast pobieranej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jeżeli nie udokumentowali okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Gwarantowana kwota najniższej emerytury podwyższana jest corocznie wskaźnikiem waloryzacji.


Kwota najniższej emerytury począwszy od 1 marca 2015 r. wynosi 880,45 zł.

Nowa emerytura

Osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r. wysokość emerytury, co do zasady, ustalana jest według nowych zasad. Przysługuje ona po ukończeniu indywidualnego powszechnego wieku, bez względu na długość podlegania ubezpieczeniu społecznemu albo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Kwestie dotyczące jej podwyższania do kwoty najniższej emerytury zostały odrębnie uregulowane w art. 87 ustawy emerytalnej.

Mianowicie, jeżeli emerytura obliczona według zdefiniowanej składki łącznie z okresową emeryturą kapitałową albo nowa emerytura jest niższa od kwoty najniższego świadczenia emerytalnego, wówczas emeryturę tę podwyższa się w taki sposób, aby suma tych świadczeń nie była niższa od kwoty najniższej emerytury, o ile ubezpieczony:

  • mężczyzna - osiągnął indywidualny powszechny wiek emerytalny i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat, 
     
  • kobieta - osiągnęła indywidualny powszechny wiek emerytalny i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej: 
     
    • 20 lat - do 31 grudnia 2013 r., 
       
    • 21 lat - od 1 stycznia 2014 r., 
       
    • 22 lata - od 1 stycznia 2016 r., 
       
    • 23 lata - od 1 stycznia 2018 r., 
       
    • 24 lata - od 1 stycznia 2020 r.,
       
    • 25 lat - od 1 stycznia 2022 r.

(patrz ramka i przykład).

Przykład

Pani Jolanta urodziła się we wrześniu 1953 r. W związku z osiągnięciem indywidualnego powszechnego wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat i 3 m-ce, w grudniu 2013 r. nabyła uprawnienia do emerytury powszechnej. Ponieważ pani Jolanta udokumentowała 18 lat i 10 m-cy okresów składkowych i nieskładkowych, organ rentowy wypłaca jej emeryturę w kwocie faktycznie ustalonej - wynoszącej 720 zł.

Staż uprawniający panią Jolantę, jako osobę urodzoną we wrześniu 1953 r., która powszechny wiek emerytalny osiągnęła w grudniu 2013 r., do podwyższenia świadczenia do kwoty emerytury najniższej wynosi 20 lat okresu składkowego i nieskładkowego (kalkulator wieku emerytalnego dostępny jest w serwisie www.kalkulatory.gofin.pl).

Gdyby zainteresowana dopracowała brakujący do 20 lat staż pracy, miałaby szansę na podwyższenie ustalonej kwoty emerytury do kwoty gwarantowanej.

Okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych. Przy obliczaniu okresów składkowych przypadających po dniu wejścia w życie ustawy emerytalnej (1 stycznia 1999 r.) dla celów podwyższenia emerytury do kwoty najniższej, miesiące, w których składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe były obliczone od podstawy wymiaru niższej od kwoty minimalnego wynagrodzenia pracowników, uwzględnia się w części odpowiadającej proporcji tej podstawy do kwoty minimalnego wynagrodzenia. Zasady tej nie stosuje się m.in., jeżeli zmniejszenie podstawy wymiaru składek poniżej minimalnego wynagrodzenia nastąpiło na skutek pobierania:

  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy,
     
  • zasiłków i świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego.

Prawo do podwyższenia nie przysługuje emerytom, którzy osiągają przychód z tytułu działalności (podlegającej, co do zasady, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego), jeżeli przychód ten przekracza kwotę podwyższenia.

Zasady podwyższania nowej emerytury dla kobiet do kwoty najniższego świadczenia

Jak wynika ze strony internetowej www.zus.pl, staż uprawniający kobietę do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej wynosi odpowiednio:

  • 21 lat - dla kobiet, które wiek emerytalny właściwy dla daty urodzenia ukończyły lub ukończą w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2015 r.,
     
  • 22 lata - dla kobiet, które wiek emerytalny właściwy dla daty urodzenia ukończą w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r.,
     
  • 23 lata - dla kobiet, które wiek emerytalny właściwy dla daty urodzenia ukończą w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2019 r.,
     
  • 24 lata - dla kobiet, które wiek emerytalny właściwy dla daty urodzenia ukończą w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r.

Od dnia 1 stycznia 2022 r. staż ubezpieczeniowy uprawniający do podwyższenia nowej emerytury do kwoty najniższej emerytury będzie jednakowy dla kobiet i mężczyzn - 25 lat.

Staż uprawniający kobietę do podwyższenia emerytury do kwoty najniższej powinien być ustalany w powiązaniu z wiekiem ukończonym w poszczególnych okresach wskazanych w art. 24 ust. 1a ustawy emerytalnej - zgodnie z datą urodzenia kobiety. Do udowodnienia stażu wynoszącego 20 lat zobowiązane są kobiety urodzone do 30 września 1953 r.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 17.12. 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2015 r. poz. 748)

www.EmeryturyiRenty.pl - Emerytury:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.VademecumKadrowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
Indeks Księgowań - Księgowanie od A do Z
GOFIN NEWS - mobilna aplikacja dla Księgowych!
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Rozliczanie wynagrodzeń. Składki ZUS. Zasiłki. Świadczenia. Premie
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy

WSKAŹNIKI

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60